Smit Ovens
Vervoer van een grote oven per slede (Groenestraat Nijmegen 1936)
Hoogte Kadijk
Transformatoren (1936)
Willem Benjamin Smit (1860-1950)
Elektriciteitspionier en grondlegger van de Smit bedrijven in Nederland
Transformatoren
Smit Slikkerveer 1912
Smit Elektroden
Laselektroden afdeling 1935
Professor Nolen (1938)
Beproeving oude gramme dynamo bij TU Delft
Thomas Rosskopf
Excursieleider KIVI bij Smit Slikkerveer (1911)
Smit Gas Generatoren
1965-1969
Smit Draad
Draadwals (1926)
Smit Slikkerveer
Generator 1500 kW (1913)
Thomas Rosskopf (1880-1953)
De oprichter van Smit Transformatoren, Draad, Weld en Ovens
Smit Draad (1921-1927)
Kijkje in de Draadfabriek
Smit Transformatoren
Spoelenmontage 1921
Smit Transformatoren (1916)
4000 kVA transformator
Smit Transformatoren
Montage in de bak van een 4000 kVA transformator (Amsterdam 1916)
Smit Slikkerveer
Elektrische centrale Tandjong Priok (1895)
Smit Draad
Vrouw aan de omspinmachine (1926)
Het vervoer van transformatoren d.m.v. paardentractie (Smit Transformatoren 1913-1915)
Dit duurde weken...
Smit Slikkerveer
Wereldtentoonstelling Brussel 1910

Laatste updates

50 kV station Lent - het prille begin van de ultra hoge spanning in Nederland (1922-1930)

In 1915 werd de Provinciale Gelderse Elektriciteits Maatschappij (PGEM) opgericht. Men wilde de elektriciteitsvoorziening door de Provinciale Overheid laten regelen, om de gebieden buiten het bereik van de weinige Gemeentelijke- en particulieren bedrijven ook van stroom te kunnen voorzien en om met een grote elektriciteitscentrale efficiënter energie te kunnen produceren. In die  tijd was reeds duidelijk dat Radiostation Kootwijk in de toekomst een van de grootste afnemers zou worden en daarom lag er in 1918 een voorstel om vanuit Nijmegen ( de grootste en later enige centrale in Gelderland) rechtstreeks een lijn naar het zendstation Kootwijk te leggen. In 1922 werd de eerste opzet van een Gelders hoogspanningsnet in gang gezet door een 50 kV lijn aan te leggen van Lent (bij Nijmegen) - Arnhem - Apeldoorn.  Het eindstation was toen het 50 kV station Apeldoorn Zuid. In de eerste jaren werd deze lijn nog bedreven met 10 kV lijn maar dit werd al gauw omgezet naar 50 kV.  In 1924 werd begonnen met de bouw van het 50 kV station in Lent, het eerste open lucht transformatoren-station van Nederland. Deze werd op 29-07-1925 officieel geopend. In 1930 volgde het 50 kV station Kootwijk. Deze leverde tevens stroom op 10 kV niveau aan de enkele omringende plaatsen.

10/50 kV station in Lent (1924) 

Het prille begin van de “ultra hoge spanning” , 50 kV.
Rond 1915 werd in Gelderland de stroom ingekocht van de centrales in Nijmegen, Arnhem en waarschijnlijk ook nog van de Elektriciteits-maatschappij Overveluwe te Ermelo, deze laatste had een gering vermogen en speelde niet echt mee in de totale elektriciteitsvoorziening. De energie werd getransporteerd op 10 kV niveau, meestal d.m.v. kabels. Een stad als Nijmegen had een 6 kV distributienet.

Lees meer

Grand Hotel Coomans als een van de eerste hotels in Nederland elektrisch verlicht met gloeilampen(1884)

Willem Benjamin SmitIn 1883 had Willem Smit een transportabele stoommachine met elektromotor (locomobiel) gemaakt en stond daar mee op de Wereldtentoonstelling in Amsterdam. Hij verlichtte daar de tentoonstelling met zijn "electriciteitsmachine". De directeur van hotel Coomans in Rotterdam was naar deze Wereldtentoonstelling geweest en benaderde Willem Smit om zijn hotel te verlichten met gloeilampen. De locomobiel van de Wereldtentoonstelling werd aangesloten en de gloeilampen verlichtte het hotel zowel binnen als buiten. Dit was een groot succes en Hotel Coomans was daarmee het eerste bedrijf/hotel in Nederland dat met gloeilampen werd verlicht. De locomobiel van Willem Smit werd gekocht en men adverteerde in alle bladen dat het hotel was voorzien van elektrische verlichting. Later ging het hotel ook naburige huizen en hotels verlichten en er ontstond een kleine elektriciteitscentrale.  

altGrand Hotel Coomans
Grand Hotel Coomans start in 1874 zijn hotel aan de Hoofdsteeg. Het is bedoeld voor zakenlieden en begint met 18 kamers. Dit groeit uit tot 210 kamers rond de Eerste Wereldoorlog. Dat is ook de glorietijd van dit hotel. Het hotel was voorzien van een luxe restaurant, een tearoom en allerlei andere zaken die het leven aangenaam maken. In WO I was Nederland neutraal en Rotterdam was de belangrijkste neutrale haven en de omslag van de haven nam toe en daarmee ook de vraag om hotelruimte van de zakenlieden. Het aantal hotels in de Maasstad steeg in die tijd  tot bijna 60 en wanneer de oorlog in 1918 eindigt, gaat een deel van de bedrijvigheid terug naar andere Europese havensteden. Niet snel daarna ging het slechter met de economie en uiteindelijk brak de wereldwijde crisis uit. Ook met Hotel Coomans gaat het slechter want op de Spaanschekade staat een geduchte concurrent, Hotel Weimar. Weimar richt zich op het bovenlaagje van de clientèle, Coomans op de doorsnee zakenlieden en weet het hotel ook nog uit te breiden tot 270 kamers rond 1930.

Lees meer

130 jaar elektrische straatverlichting in Nederland (Nijmegen 1886 - 2016)

Tuimellantaarn Nijmegen 1886 (pentekening Willem Benjamin Smit)Op 01-07-2016 was het exact 130 jaar geleden dat de elektrische straatverlichting in Nijmegen in gebruik werd genomen. Willem Smit had eerder dat jaar in Kinderdijk al de eerste openbare Nederlandse elektriciteitscentrale aangelegd met 350 aansluitingen naar fabrieken en particulieren, direct gevolgd door Nijmegen.

Elektrische straatverlichting in Nijmegen
Nijmegen was dus enkele maanden later aan de beurt. Willem installeerde zgn. tuimellantaarns, die voorzien waren van een constructie die men kon tuimelen zodat de koolspitsen in de booglamp vervangen konden worden nadat ze waren opgebrand, hetgeen dus zeer frequent moest gebeuren. Nijmegen was daarmee de eerste gemeente met een (piepkleine) elektriciteitscentrale, die uitsluitend stroom leverde voor de straatverlichting (dus niet aan particulieren of fabrieken). Het moet in die tijd een prachtig gezicht geweest zijn om de Waalkade elektrisch verlicht te zien.

Booglamp W. Smit 1893

De koolspitslamp, ook wel koolstaaf booglamp genoemd, wordt gezien als de voorloper van de gloeilamp. Het licht dat deze lamp verspreidt, komt tot stand door een continue vonkoverdracht tussen twee elektroden van geperst koolpoeder. Dit principe lijkt een beetje op elektrisch lassen. De verblindende straal wit licht was zo fel dat de lamp eigenlijk alleen geschikt was als pleinverlichting of als zoeklamp voor schepen.

Lees meer

130 jaar elektriciteit in Nederland (Kinderdijk 1886 - 2016)

Willem Benjamin Smit in 1888Op 19-04-2016 was het precies 130 jaar geleden dat de eerste openbare elektriciteitscentrale van Nederlands fabricaat van start ging ( de N.V. Electrische Verlichting Kinderdijk). De oprichter was Willem Benjamin Smit. Nadat Willem enkele jaren daarvoor (1881) een verlichtingsinstallatie had gebouwd voor de fabriek van Diepeveen, Lels en Smit, wilde de directeur ook elektriciteit in zijn eigen huis. Dit wekte grote belangstelling bij andere fabrikanten, want zij wilden ook hun olielampen vervangen door elektrisch licht. In 1884 werd Willem gevraagd om onderzoek te doen naar de mogelijkheden van een elektrische centrale in Kinderdijk. 

Eerste Nederlandse wisselcentrale Kinderdijk 1886

De elektrische centrale Kinderdijk (1886). Bron: Brush Ridderkerk, Deze centrale bestaat niet meer. Ergens in de zestiger jaren van de vorige eeuw is het pand gesloopt.  

Zo ontstond het idee om een elektrische centrale te bouwen die niet alleen aan fabrieken, maar ook aan particulieren stroom zou kunnen leveren. De begroting kwam uit op HFL 26000,- en het kapitaal werd verstrekt door Jan Smit V die we later tegen komen. Hij verstrekte een lening tegen 3.5 % rente en de eerste elektriciteitscentrale in Nederland, de "N.V. Electrische Verlichting Kinderdijk" was een feit.

Naar de elektrische centrale van Thomas Edison
In 1884 ging Willem met een door hem zelf (elektrisch) verlicht schip van de Holland-Amerika lijn naar de Verenigde Staten (New York) om daar de eerste elektrische centrale van Thomas Edison ( The Edison Electric lluminating Company) te kunnen aanschouwen die al in 1882 "het licht" zag. De ervaringen die hij daar opdeed paste hij toe bij de centrale in Kinderdijk.

Lees meer

Vervoer transformator naar schakel station Herten in Zuid Limburg (1935) + filmfragment

Onderstaande artikelen gaan over het vervoer van een transformator van Smit naar het schakelstation Herten ( bij Roermond) in Zuid Limburg in oktober 1935. Een tweede  indentieke transformator werd geleverd aan het station Lutterade. Nieuw bij dit artikel zijn 2 unieke foto's uit 1938 en een aantal krantenartikelen die we onlangs teruggevonden hebben.

Dit waren de eerste 150 kV transformatoren van Smit en vermoedelijk ook de eerste van die spanning in Nederland, het vermogen bedroeg 6000kVA, de overzetverhouding was 150 / 10 kV. Enkele maanden daarvoor (april 1935) werd in Herten een schakelstation opgericht van de P.L.E.M. (Provinciale Limburgse Electriciteits Maatschappij, ook wel de Stroomverkoop mij. genoemd) die d.m.v. een 150.000 volt hoogspanningslijn verbonden was met de staatsmijnen in Lutterade (die de stroom opwekten).

1938 G263 stroommij limburg
De eindopstelling in Lutterade (1938). Bron: Archief Smit Transformatoren

Lutterade knipsel 1935
Bron: NRC nov. 1934 

Limburgsdagblad-Schakelstation Herten (04-10-1935)

Bron: Limburgse Koerier 04-10-1935 

Lees meer

Biografie Ir. Thomas Rosskopf (1880-1953) + 2 filmfragmenten

Biografie van Ir. Thomas Rosskopf (1880 - 1953), feitelijk oprichter van Willem Smit & Co's Transformatoren N.V. en één van de pioniers van de elektrotechniek in Nederland. 

Thomas Rosskopf was een der pioniers van de Nederlandse Elektrotechnische Industrie. Hij werd op 26-04-1880 te Amsterdam geboren en doorliep daar de Lagere School en de H.B.S. met een vijfjarige cursus. Van 1898 tot 1902 studeerde hij aan de Polytechnische school te Delft, waar hij het diploma voor Werktuigkundig Ingenieur behaalde. In 1904 behaalde hij het diploma Elektrotechnisch Ingenieur in Karlsruhe.

Thomas Rosskopf

Thomas Rosskopf 

Studententijd van Thomas Rosskopf
Van 1898 tot 1902 studeerde hij aan de Polytechnische school te Delft. Deze school had in die tijd nog geen opleiding tot elektrotechnisch ingenieur. Thomas was voorzitter van het studentencorps. Hieronder een aantal unieke foto's uit de collectie van de familie Rosskopf.

Rosskopf in zijn studententijd (Polytechnische school Delft 1899)

Prachtige foto van Thomas Rosskopf, met pet en pijp, te midden van zijn studievrienden bij de Polytechnische school Delft in 1899, bron Familie Rosskopf.

Ontgroening Delft 1898 (ergens moet Thomas Rosskopf er op staan).

Lees meer

Het industrieel verleden van de suiker industrie op Java (Olean, Semboro, Pesantren en Tasikmadoe) vanaf 1870 tot heden.

Suikerfabriek Java 1938

Op Java in Indonesië zijn tussen eind 1800 en begin 1900 ongeveer 200 suikerrietfabrieken gebouwd. In deze fabrieken stonden veel grote (stoom) machines en dynamo's geleverd door de Nederlandse industrie. Stork, Werkspoor, Feyenoord, Machinefabriek Breda, maar ook Heemaf, Smit Slikkerveer, Smit Transformatoren, Hazemeyer en EMF Dordt e.a. hebben hun bijdrage geleverd.

Dit is letterlijk in oude documenten terug te vinden. Stork, Werkspoor, Smit Slikkerveer, Heemaf en vele andere Nederlandse bedrijven leverden vaak combinaties van machines en installaties. Zie hieronder een 2 prachtige films over suikerriet fabriek Olean (levend industrieel erfgoed).
Verder in dit artikel ook nog een mooie film uit 1927 gemaakt door Willy Mullens over Stork in Hengelo met in de hoofdrol een andere suikerfabriek in Java; SF Tasikmadoe.

Olean 2010 met een Werkspoor machine Werkspoor machine

Smit Slikkerveer suikerfabriek Indonesië 31-01-1931
Suikerfabriek met machines van Smit Slikkerveer op de voorgrond (1931) . Bron: Brush Ridderkerk.

Lees meer

Eerste elektrische verlichting voor strafgevangenissen in Nederland met film (1884-1899)

Nederland telde in totaal 3 koepelgevangenissen. Deze zijn tussen 1882 en 1900 gebouwd door architect Johan Metzelaar (Arnhem en Breda) en zijn zoon (Haarlem). De gevangenissen vielen op door de mooie neo-renaissance bouwstijl met een soort kasteel torens bij de ingang en daarachter de gevangenis ondergebracht in een grote koepel waar de bewakers perfect zicht hadden op de gedetineerden. Een andere strafgevangenis in Willem Benjamin SmitDen Haag (stadsdeel Scheveningen) werd ook door Johan Metzelaar gebouwd in 1886. Willem Benjamin Smit voorzag al deze gevangenissen van elektrisch licht en de koepelgevangenis Arnhem had de primeur in 1884 en was daarmee de eerste elektrisch verlichtte gevangenis van Nederland.

De oorspronkelijke functie hebben deze gevangenissen niet meer behalve een deel van de gevangenis van Den Haag. De anderen gevangenissen werden gesloten en zijn later onder meer gebruikt om asielzoekers te huisvesten, staan in de verkoop of hebben/krijgen een andere bestemming.

koepelbreda1886a

Koepelgevangenis Breda (1886).  Bron: Stadsarchief Gemeente Breda  

FILM Gevangenisleven en reclassering uit 1925 door Willy Mullens
Ik vond 3 prachtige films over het gevangenisleven in 1925 die mooi bij dit artikel aansluiten. Let vooral ook op akte 3, daar zijn opnames gemaakt bij de koepel in Breda en volgens mij ook Haarlem (zie ook de foto van de breimachine in de cel, die is ook te zien in akte 3).

Lees meer

In 1914 levert Smit Transformatoren een aantal transformatoren voor de in aanbouw zijnde elektriciteitscentrale van Gouda. Vrachtauto's zijn er nog niet dus is het paard het aangewezen vervoer voor de transformatoren.  Het transport naar de centrale duurt maanden en is zeer intensief. Iedereen probeert mee te denken om de transport mogelijkheden te verbeteren, maar ook het plaatsen en hijsen van de transformator is een probleem. G.E.B. Gouda laat een hefwerktuig ontwerpen door "de Goudsche machinefabriek v/h. Arends".  Dit hefwerktuig staat op een kar en deze kan worden voortgetrokken door een paard. Voor HFL 600,-- werd deze uitvinding in 1914 aangeboden aan directeur Thomas Rosskopf van Willem Smit & Co's Transformatorenfabriek. Tijdens van de uitbreidingen bij de Goudsche Lichtfabriek werd dit mobiele hijswerktuig gebruikt voor de transformatoren van Smit en andere zware materialen/machines. 

Thomas Rosskopf (1903/1904)Een uitvinding op transportgebied  van het G.E.B. Gouda (1914). Het lijkt alsof het paard slechts 1 achterpoot heeft, maar als je inzoomt op de achterste poten zie je toch echt twee poten met 2 hoeven. Het karretje heeft overigens drie wielen. Dat maakt het geheel tot een vreemde maar unieke foto compositie.  Bron: glasnegatief Stichting Willem Smit Historie Nijmegen. 

De brief gericht aan elektriciteitspionierThomas Rosskopf . Bron: boekje Smit Transformatoren 1913-1948

Paardentractie 1914

Paardentractie in 1914. Op deze manier werden de transformatoren in die tijd vervoerd. 

Korte geschiedenis van de Goudsche Lichtfabriek.

Het begon allemaal met de gasfabriek die in 1853 werd opgericht door de firma Westerman & Robbé. In 1887 nam de gemeente de gasfabriek over en in 1910 werd besloten een elektriciteitscentrale te bouwen direct naast de gasfabriek op het terrein van het voormalige leprooshuis aan de Hoge Gouwe 189 in Gouda. Dit werd de "Goudsche Lichtfabriek". Het ontwerp was van gemeente bouwmeester L. Koole. 

De elektrische centrale werd een grote concurrent van de gasfabriek en leverde in het prille begin uitsluitend elektriciteit aan Gouda. Als snel werden ook andere gemeenten aangesloten. Op 15 september 1910 werd de eerste stroom geleverd voor de Tentoonstelling van toegepaste elektriciteit in de tuin van de Sociëteit “Ons Genoegen” aan de Boelekade.  

Zoals te lezen is in onderstaande krantenknipsels uit 1909 en 1916 is de centrale diverse malen uitgebreid vanwege de sterke toename van het elektriciteitsverbruik.  Dit kwam doordat steeds meer fabrieken en huishoudens elektriciteit verkozen boven gas en naast de spoorwegen wilden ook de gemeenten in de buurt wilden aangesloten worden op de Goudsche Lichtfabriek.

In de dertiger jaren van de vorige eeuw werd de centrale : "Gemeente Lichtfabrieken Gouda" genoemd. Tussen 1937 en 1939 is de centrale aan de zuidoostzijde uitgebreid met een 10 kV schakelhuis. In 1951 werd de naam gewijzigd in Gemeente Energie Bedrijf (G.E.B.).

De elektrische centrale is het oudste deel van de Goudsche Lichtfabriek en bestond oorspronkelijk uit twee delen. een voorbouw met turbinezaal (met daarin o.a. de turbines van Smit Slikkerveer (zie foto hieronder) een schakelbord en de transformatoren van Smit) aan de Hoge Gouwe en een achterbouw met het Ketelhuis waarin 2 stoomketels waren opgesteld die de turbines in de voorbouw aandreven. De Ketels waren van Stork in combinatie met Babcock. Vanaf 1937 waren de transformatoren terug te vinden in het nieuw gebouwde schakelhuis.

Bouw van de Goudsche Lichtfabriek (1908/1909). Ik kreeg deze prachtige foto opgestuurd van Lennart van Gastel, de eigenaar van het mooie restaurant in de Goudsche Lichtfabriek.

Het Lazaruspoortje met rechts daarnaast de gasfabriek en de Goudsche Lichtfabriek. Bron: Geheugenvannederland.nl

15-10-1910 werd de eerste stroom geleverd door de Goudsche lichtfabriek voor de Tentoonstelling van toegepaste elektriciteit te Gouda" . Hier zien we de stand van Philips. 

De gasfabriek met de Goudsche Lichtfabriek (1917-1920) Wie heeft een betere foto ?

Turbogeneratoren van Smit Slikkerveer voor Gouda 1910

Bron: Archief Brush HMA Ridderkerk  

Uitbreidingen (1909)
In 1909/1910 vinden er flinke uitbreidingen plaats bij de Goudsche Lichtfabrieken. Heemaf, Smit Slikkerveer en een aantal Duitse bedrijven krijgen de orders. Smit Slikkerveer levert de transformatoren in combinatie met de Heemaf die de schakelborden en elektrische installatie voor zijn rekening neemt. De eerste 100 huis aansluitingen worden gelegd.  De transformatoren worden in 1910 geleverd door Smit Slikkerveer waar Thomas Rosskopf nog de baas van de transformatorenafdeling was. Drie jaar later richtte hij Willem Smit & Co's Transformatorenfabriek op in Nijmegen. 

 Bron: 23-11-1909, NRC

Transformatoren
In 1910 begon het in Gouda. In de stad werden 2 transformatorstations en waarschijnlijk ook 2 transformatorzuilen aangelegd. In de statistiek van 1912 zien we dat er totaal 11 transformatoren aanwezig waren met een vermogen van in totaal 288 KVA. De hoogspanning was 3 kV en dat was waarschijnlijk ook de generatorspanning, dus in dat geval stond er geen machine transformator in de Goudsche Lichtfabriek hoogstens een eenvoudige transformator die ze voor distributie rond de centrale gebruikten en waarvoor ze geen apart huisje wilden neerzetten. De laagspanning was 127 V tussen het sterpunt en fase (voor verlichting en andere huis-tuin-en keuken toepassingen) en derhalve 220 V tussen de fasen (de zgn. krachtstroom voor machines, ovens en dergelijke zware belastingen). De (overige) transformatoren stonden verspreid opgesteld in het verzorgingsgebied van Gouda, waarschijnlijk op vier plaatsen. In 1924 was de midden spanning 10 kV en leverde de centrale Gouda aan de stad en de dorpen rond om stroom. In 1937 werd er een nieuw schakelhuis bijgebouwd. Ook voor dat nieuwe schakelhuis werden weer transformatoren van Smit geleverd, maar met aanzienlijk meer vermogen.

Begin jaren '90 van de vorige eeuw ontstond er een grote brand in het 50 kV station van Gouda. De hele stad en omgeving lag plat. Hulpdiensten hadden ook geen communicatie mogelijkheden meer. Smit lukte het als eerste om via een voorziening van het leger contact te krijgen met Gouda en hun alle bijstand aan te bieden. Dit resulteerde uiteindelijk in een opdracht voor 50 kV 35 MVA transformatoren met extreem korte levertijd. Tijdens de bouw van deze transformatoren ging er iets fout met een transport van een transformator voor een kerncentrale in de USA. Prioriteiten stellen was moeilijk, de productiecapaciteit was niet toereikend om beide klanten op tijd te bedienen.

Gouda nam genoegen met ons noodplan. Wat jullie ook doen " als we maar stroom krijgen" De PUEM (Utrecht) stelde zijn 50 kV reserve transformator uit Zeist ter beschikking en de PLEM ( Limburg) had nog een stok oude 50 kV "zwerftrafo" in Beek staan, die mochten we lenen. De regelschakelaar was kapot ,maar verder werkte hij nog wel, zij het met een gigantische herrie. Maar Gouda kreeg zijn stroom. Maanden later kwamen de nieuwe van Smit klaar, geluidsarm en met een goede spanningsregeling. 

Waarschijnlijk zijn dit type transformatoren (25 kVA)  - toen nog gemaakt door Smit Slikkerveer -  gebruikt voor de Goudsche Centrale. Ze lijken namelijk erg veel op de 3 kV en hebben dezelfde deksel constructie als die van de paardentractie vorkheftruck, daarbij komt nog dat het allemaal identieke zijn. 27-09-1910. Bron: Archief Brush HMA Ridderkerk.

Enkele statistieken van de Goudsche Lichtfabriek uit het jaar 1912, bron: de Ingenieur.

Uitbreidingen 1916
In 1916 werd de elektrische centrale weer uitgebreid vanwege de grote behoefte aan elektriciteit, vooral bij fabrieken en spoorwegen. Stork, Siemens en Smit Slikkerveer krijgen weer opdrachten. Smit Slikkerveer levert dit keer de turbines in combinatie met Stork die de ketels levert. 

  

Links: bron: NRC. Rechts: Babcock & Wilcox ketel, 305 m2 verwarmend oppervlak, oververhitter 110 m2, met een Underfeedstoker, 11.35 m2 R.O., Gemeentelijke Lichtfabrieken, Gouda (1920-1924) .Bron: collectie Stork/ Historisch Centrum Overijssel te Zwolle

 Het Ketelhuis van het G.E.B.: C.T.M. ketel, 305 m2 verwarmend oppervlak, stoomdruk 16 kg/cm2, met underfeed stoker (1930-1931). Bron: collectie Stork, Historisch Centrum Overijssel te Zwolle.

Drie Turbogeneratoren, respectievelijk 500, 200 en 1250 KW, 3000 omwentelingen per minuut, opgesteld in de centrale van de Gemeentelijke Lichtfabrieken in Gouda. (1914-1919). We zien hier dus de oude en nieuwe turbo generatoren van Smit Slikkerveer met grotere capaciteit.  Ik kwam ook nog onderstaand knipsel uit 1926 artikel tegen waar een turbo generator te koop wordt aangeboden. Deze is van Smit en heeft bouwjaar 1916.

 

Links: 19-11-1926 Stork Smit turbogenerator te koop. Bouwjaar 1916., rechts: Registreer toestel voor de watermeter  in het Ketelhuis . Wanneer je inzoomt zie je het logo van Stork Hengelo (Gouda 1917-1920)

Stork-Zoelly condensatie stoomturbine, 1250 KW, direct gekoppeld aan een draaistroomgenerator van Smit Slikkerveer, geleverd aan het G.E.B. in 1930/1931. Bron: Historisch Centrum Overijssel te Zwolle.

1931 - de Ljungström turbine
In 1931 zijn er weer uitbreidingen nodig. Een nieuwe turbine met meer vermogen staat in de planning en de directie zet een advertentie waarop bedrijven kunnen inschrijven om een nieuwe turbine te leveren. In totaal schrijven 5 buitenlandse en 1 Nederlands bedrijf zich in. De directie kiest uiteindelijk (volgens velen onbegrijpelijk) de duurste buitenlandse inschrijver uit Zweden Ljungström en gunt de Nederlandse combinatie Stork Smit Slikkerveer geen kans (die overigens de goedkoopste aanbieding had gedaan). Dit wordt uitgebreid in de kranten beschreven omdat er in die tijd veel werkloosheid was en het "eigen fabricaat" de voorkeur heeft van het volk, maar de directie blijft bij zijn besluit. De Zweden gaan ook nog met de prijs omlaag en uiteindelijk geeft de directie aan dat de Zweedse turbine zuiniger is dan de Nederlandse en op termijn voordeliger. Een zwak excuus maar wellicht speelden steekpenningen ook nog een rol.

 

Bron: Archief Gouda.

De Goudsche Lichtfabriek anno 2017
Gelukkig is de De Goudsche Lichtfabriek niet gesloopt en Anno 2017 is de Goudsche Lichtfabriek aan de Hoge Gouwe 189 te Gouda omgetoverd tot een prachtige horeca gelegenheid met industriële uitstraling. https://www.lfgouda.nl/ 

 

Er is overigens zeer weinig historisch fotomateriaal te vinden van de Goudsche Lichtfabriek. Ik kon zelfs geen foto vinden van de fabriek uit de periode 1910-1930. Heeft iemand nog mooie oude foto's van (in of rondom) de Goudsche Lichtfabriek uit lang vervlogen tijden, dan mag je die sturen naar: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. en ik plaats ze bij dit artikel.

Bron: Stichting Willem Smit Historie Nijmegen, geheugenvannederland.nl , Historisch Centrum Overijssel, Archief Gouda, diverse krantenbanken.

Meer volgt...

Reacties mogelijk gemaakt door CComment

Historische nieuwsflits

Nationale industrie - advertentie Smit Transformatoren (1937)

Willem Smit & Co's Transformatorenfabriek NV adverteerde tussen 1937 en 1939 geregeld in de Nieuwe Leidsche Courant onder de rubriek "Nationale Industrie". Uit onderzoek bleek dat de Nederlandse overheid in die tijd de Nederlandse bedrijven vaak de helpende hand bood bij openbare aanbestedingen, zodat de orders vaak naar Nederlandse bedrijven gingen, en buitenlandse bedrijven (vaak Duitse) naast het net visten.

09-04-1937

Verder is het interessant te zien dat Willem Smit zo bekend is dat men geen adres hoeft te plaatsen, zelfs niet in de Leidsche Courant! Ook is het bijzonder dat deze advertenties in de Leidsche Courant stonden, wellicht om indruk te maken op de S.L.F. (Stedelijke Licht fabriek) te Leiden.  

 Advertentie 09-04-1937  

Bron: Leidsche Courant 9-4-1937

Schrijf reactie (0 Reacties)

Wikkelen van een laagspanningsspoel (1915)

Betreft de afdeling Wikkelarij van Willem Smit & Co's Transformatorenfabriek NV. Onderstaande foto dateerd uit 1915 en is daarmee de oudste actiefoto van een medewerker in de in de Wikkelarij. Achter de rug van de man achter de wikkelbank staan twee haspels in hun respectieve jukken. Deze haspels zijn het product van Smit Draad en dat is daarmee de oudste foto van materiaal uit de Draadfabriek die ik tot nu toe heb gevonden. De mogelijkheid bestaat dat in die tijd een deel van de spoelen in de Draadfabriek werden gemaakt, maar we weten dat niet zeker. Het boek waaruit deze foto komt heeft als datum 1919, maar de foto komt uit 1915, deze stond namelijk samen met nog een andere foto in een artikel van Th. Rosskopf dat hij schreef in de Ingenieur (1915).

Rudo Hermsen
Wikkelen laagspanningsspoel (1919)

Wikkelen van een laagspanningsspoel Willem Smit & Co's Transformatorenfabriek (wikkelarij Transformatorenfabriek 1919). Bron: Het Transformatorenboek T.13 (Smit Nijmegen Historisch Genootschap).

Het wikkelen van een laagspanningsspoel, we zouden het nu een laagspannings wikkeling noemen. Het gaat hier waarschijnlijk om een wikkeling van een 220/ 3^0,5 V voor een 20 kVA Transformator. Opvallend is de zgn. trafohygiene, het gelijktijdig wikkelen met twee paralellen kabels en de ruimte besparende vorm van de wikkeling, een ovaal en geen cirkel. Sind 2007 wordt na vele decennia de cirkelvormige doorsnede als ideaal te hebben beschouwd weer volop geëxperimenteerd met ovalen.

Op de achtergrond lijken twee verwarmings elementen tegen de muur bevestigd te zijn. Een ARBO maatregel of zorg voor vochtvrije (papier) isolatie van de wikkeling ? De haspels zijn reeds voorzien van een remmechanisme. De wikkelbank heeft een los opgestelde electromotor net of deze er later aangeplakt is. Gezien de kabels die uit de grond komen is het onduidelijk of deze motor bedoeld was voor de aandrijving van de wikkelbank of voor iets anders.

Gezicht op de laagspanningswikkelarij van Willem Smit & Co's Transformatorenfabriek in 1915
Gezicht in de laagspanningswikkelarij van Willem Smit & Co's Transformatorenfabriek N.V. in 1915. Bron: De ingenieur 1915.
 

Erik de Vries

Schrijf reactie (0 Reacties)

Bedrijfsfilm videobox

Cloud tag

Laatste artikelen

Laatste reacties

      LEES MEER

Wie is online

We hebben 82 gasten en geen leden online

Statistieken

Aantal bekeken pagina's
4626565
DMC Firewall is a Joomla Security extension!