Contact gegevens:
Stichting Willem Smit Historie Nijmegen
Binnenvaart 15
6642 CT Beuningen (Gelderland)
E-mail: info@willemsmithistorie.nl
Mobiel: 06 19009274
KvK nummer: 58361855
ANBI erkend.

Fabriekscentrale Stork & Co te Hengelo met generatoren van Siemens en Smit Slikkerveer (1900-1914)
Deze website gaat over de historie van het bedrijf Smit Transformatoren uit Nijmegen en de bedrijven die hieruit zijn ontstaan. "Royal" Smit Transformatoren bestaat al meer dan 100 jaar en heeft een zeer interessante geschiedenis. Het bedrijf is opgericht door de eerste elektriciteitspioniers van Nederland en ook deze geschiedenis komt ruimschoots aan bod. De website bevat nu al meer dan 700 artikelen, duizenden foto's en een flink aantal bedrijfsfilms. De meeste artikelen zie je niet direct, maar komen pas tevoorschijn na een zoekactie vanuit het zoekscherm op de website.
Willem Smit & Co’s Transformatorenfabriek N.V. aan de Groenestraat in Nijmegen werd officieel 02-05-1913 opgericht door Thomas Rosskopf. De stuwende kracht, naamgever en commissaris was Willem Benjamin Smit, die in 1882 de "Electrisch-Licht-Machinen fabriek" had opgericht in Slikkerveer, vlak bij Rotterdam.
Smit Slikkerveer was een van de allereerste bedrijven in Nederland die elektrische apparaten en verlichting aan de man brachten. In 1900 begon men met het bouwen van transformatoren, reeds in 1908 was er sprake van serie productie. Vanwege ruimtegebrek gaf hij aan het hoofd van de transformatorenfabricage, Ir. Thomas Rosskopf de opdracht een nieuwe locatie voor zijn snelgroeiende bedrijf te zoeken. Rosskopf kwam daarbij uit in
Schrijf reactie (1 Reacties)20 oktober 1915 werd Smit Draad (afdeling Draadfabriek) opgericht door Ir. Thomas Rosskopf, de directeur en oprichter van Smit Transformatoren. De transformatorenfabriek had behoefte aan op maat gemaakt koperdraad die tot dan toe werd ingekocht in Duitsland. Een groot nadeel was dat de afmetingen die men kocht allemaal verschillende diktes hadden die bij binnenkomst eerst helemaal bewerkt moesten worden voordat men ermee aan de slag kon gaan.
In 1914 zorgde de eerste Wereld Oorlog voor een handels-stop met Duitsland. Een alternatief was om het koperdraad uit de Verenigde Staten te halen. Maar ook dit werkte niet, want er waren lange levertijden en dit had als gevolg dat de transformatoren niet of niet op tijd gemaakt konden worden. Dit was natuurlijk een groot probleem. Besloten werd om een eigen draadfabriek te gaan opzetten die alles zelf gaat doen. Van het inkopen van het koper tot het bewerken van de draad naar de juiste afmetingen met de juiste isolatie voor de verschillende typen transformatoren voor (in de beginjaren) alleen het eigen bedrijf. Men gaat van start in een gebouw op het terrein van Smit Transformatoren, maar dit wordt al snel te klein waardoor men in 1916 een eigen fabrieksgebouw aankoopt voor de draadfabricage.

Gezicht in de Draadfabriek (1916 - 1925).
De voorgeschiedenis: van Slikkerveer naar Nijmegen
Lees meer: De historie van Smit Draad (1915 - 2025)
Schrijf reactie (4 Reacties)
Op 2 mei 1913 werd Willem Smit & Co's Transformatoren N.V. officieel opgericht door de ingenieurs Rosskopf en Bergsma. Ook de man van de eerste elektriciteitscentrale van Nederland (1886 - Kinderdijk) en eerste elektrische straatverlichting (1886 - Nijmegen), Willem Benjamin Smit was daarbij als stuwende kracht, commissaris en naamgever. Royal Smit Transformatoren - de huidige naam van dit bedrijf - zou een zeer belangrijke speler worden voor de energievoorziening zoals we die nu in Nederland kennen en is na meer dan 100 jaar nog springlevend. 
4000 kVA transformator (1919)
De voorgeschiedenis
De eerste toepassingen van de elektrotechniek maakten gebruik van gelijkstroom, daarmee was het niet mogelijk om grote energiehoeveelheden of afstanden te overbruggen.
Lees meer: De historie van Royal Smit Transformatoren (1913 - heden)
Schrijf reactie (8 Reacties)Het oudste ex HOLEC bedrijf, Smit Slikkerveer werd opgericht in 1882 door elektriciteitspionier Willem Benjamin Smit. Op 18 jarige leeftijd experimenteerde Willem Smit al met elektrische booglamp verlichting. Met een zelf gemaakte dynamo (generator) en een Swan booglamp verlichtte hij in 1878 de klinknagel fabriek van zijn vader. Hiermee was hij de eerste in Nederland die elektrische verlichting in een fabriek toepaste. Op 1 november 1882 richtte hij samen met zijn vriend/zwager Adriaan Pot de “Electrisch-Licht-Machinen Fabriek Willem Smit & Co” op.


Een illustratieve foto van een op het fabrieksterrein van Smit Transformatoren "spoortransport gereed" gemaakte transformator, voorzien van een duidelijke tekst. Het transportgewicht van de transformator was 90.000 kg. (in de tekst is een nul weggevallen). Het transport per spoor had het voordeel dat er grotere gewichten vervoerd konden worden dan bij wegtransport. Bij transport over water waren nog grotere gewichten mogelijk. Voor bestemmingen die niet over het water bereikbaar waren, was spoortransport voor grotere transformatoren een uitkomst. Smit Transformatoren had voor dit doel een eigen aansluiting op het spoor en beschikte over een zgn. "kuilwagen" naar eigen ontwerp.
Bron: Gelderlander 20-05-1952.
De voorste en de achterste wielstellen van de kuilwagen werden met balken aan elkaar verbonden, de transformator hing tussen deze balken, de bodem van de transformatorkast rustte dus niet op een laadvlak zoals bij een vrachtwagen. Het nadeel van deze transport methode was dat het ontwerp van de transformator aangepast moest worden aan het spoorprofiel, dat is de ruimte die men heeft tussen en naast de rails.
Bij een geëlektrificeerd spoor hangen de rijdraden op een bepaalde afstand boven de rails, dit is de maximale hoogte voor een transport. De rijdraden hangen aan traversen die afgesteund zijn door masten. De breedte tussen deze masten is de maximale breedte voor een transport. Bij smalle doorgangen, bruggen en tunnels bijvoorbeeld is de breedte vaak beperkt. Het ontwerp moest dus aangepast worden aan het spoorprofiel. Dit kan behoorlijk ingrijpend zijn, bijvoorbeeld de toepassing van een vijfpoots kern i.p.v. een driepoots kern om hoogte te besparen.
Het transport per spoor, populair in landen met weinig waterwegen, werd in Duitsland mogelijk gemaakt door de toepassing van z.g.n. "Wander-Transformatoren". In plaats van de transformator tussen balken in een kuilwagen te hangen, vormden deze balken een integraal onderdeel van de transformatorkast. Aan weerszijde van de transformator waren bevestigingspunten voor de wielstellen. De transformator was hierbij een zelfdragende constructie. Smit Transformatoren heeft dit type ook voor de export naar Duitsland gemaakt.
De wat omslachtig aandoende transportroute heeft niet alleen te maken met de maximale belastbaarheid van trajecten en bruggen maar vooral ook met het voorkomen van vertragingen van het normale personen- en goederenverkeer. Er moest langzaam gereden worden en het remmen moest uiterst subtiel geschieden om kern en wikkelingen niet te hoge versnellingskrachten bloot te stellen. Stoppen tegen stootbuffers bij het rangeren bijv. kon ontoelaatbare versnellingskrachten te weeg brengen. De kuilwagen kon dus niet zondermeer aan een trein voor normaal goederen transport gekoppeld worden. Later werden, m.n. door export naar aardbevingsgevoelige gebieden in de USA. "aardbevingsvaste"kern en wikkelingsconstructies ontworpen. Deze uitvoering maakte minder subtiel spoortransport mogelijk.
Erik de Vries.
Schrijf reactie (0 Reacties)Van Henny Eigenhuijsen ontving ik een prachtig album die ik nu aan het inscannen ben. Zijn vader werkte van 1930 - 1970 bij Smit Weld (Elektrodenfabriek) en was een fervent hobby-fotograaf. Het resultaat was prachtig en zal over enkele weken te zien zijn wanneer ik het complete album op deze website plaats (met een korte biografie van zijn vader). Hier alvast een voorproefje. We zien hier een kijkje in een deel van de fabriek waar de elektroden werden ingepakt ( 1932).

Kijkje in de electrodenfabriek van Smit (07-03-1932)

Laswikkel (1930-1940).
Bron: Collectie Henny Eigenhuijsen
Schrijf reactie (0 Reacties)Op 19-04-2016 was het precies 130 jaar geleden dat de eerste openbare elektriciteitscentrale van...
Op 01-07-2016 was het exact 130 jaar geleden dat de elektrische straatverlichting in Nijmegen in...
Op zondag 5 mei 2013 was het precies 90 jaar geleden dat de radiotelegrafieverbinding tussen Nederland en...
Begin 2010 vond ik bij toeval de website "Dancinginbombshelters.com" en zag de beschrijving van een dagboek...
Wereldtentoonstelling Parijs 1900Van 15 april tot 19 november 1900 werd de Wereldtentoonstelling in...
De voorbije tijden en het prille begin, 1885..1916 Voor de beeldvorming over de technische...
Contact gegevens:Stichting Willem Smit Historie Nijmegen
Binnenvaart 15
6642 CT Beuningen (Gelderland)
E-mail: info@willemsmithistorie.nl
Mobiel: 06 19009274
KvK nummer: 58361855
ANBI erkend.
