Contact gegevens:
Stichting Willem Smit Historie Nijmegen
Binnenvaart 15
6642 CT Beuningen (Gelderland)
E-mail: info@willemsmithistorie.nl
Mobiel: 06 19009274
KvK nummer: 58361855
ANBI erkend.
Deze website gaat over de historie van het bedrijf Smit Transformatoren uit Nijmegen en de bedrijven die hieruit zijn ontstaan. "Royal" Smit Transformatoren bestaat al meer dan 100 jaar en heeft een zeer interessante geschiedenis. Het bedrijf is opgericht door de eerste elektriciteitspioniers van Nederland en ook deze geschiedenis komt ruimschoots aan bod. De website bevat nu al meer dan 700 artikelen, duizenden foto's en een flink aantal bedrijfsfilms. De meeste artikelen zie je niet direct, maar komen pas tevoorschijn na een zoekactie vanuit het zoekscherm op de website.
Willem Smit & Co’s Transformatorenfabriek N.V. aan de Groenestraat in Nijmegen werd officieel 02-05-1913 opgericht door Thomas Rosskopf. De stuwende kracht, naamgever en commissaris was Willem Benjamin Smit, die in 1882 de "Electrisch-Licht-Machinen fabriek" had opgericht in Slikkerveer, vlak bij Rotterdam.
Smit Slikkerveer was een van de allereerste bedrijven in Nederland die elektrische apparaten en verlichting aan de man brachten. In 1900 begon men met het bouwen van transformatoren, reeds in 1908 was er sprake van serie productie. Vanwege ruimtegebrek gaf hij aan het hoofd van de transformatorenfabricage, Ir. Thomas Rosskopf de opdracht een nieuwe locatie voor zijn snelgroeiende bedrijf te zoeken. Rosskopf kwam daarbij uit in
Schrijf reactie (1 Reacties)20 oktober 1915 werd Smit Draad (afdeling Draadfabriek) opgericht door Ir. Thomas Rosskopf, de directeur en oprichter van Smit Transformatoren. De transformatorenfabriek had behoefte aan op maat gemaakt koperdraad die tot dan toe werd ingekocht in Duitsland. Een groot nadeel was dat de afmetingen die men kocht allemaal verschillende diktes hadden die bij binnenkomst eerst helemaal bewerkt moesten worden voordat men ermee aan de slag kon gaan.
In 1914 zorgde de eerste Wereld Oorlog voor een handels-stop met Duitsland. Een alternatief was om het koperdraad uit de Verenigde Staten te halen. Maar ook dit werkte niet, want er waren lange levertijden en dit had als gevolg dat de transformatoren niet of niet op tijd gemaakt konden worden. Dit was natuurlijk een groot probleem. Besloten werd om een eigen draadfabriek te gaan opzetten die alles zelf gaat doen. Van het inkopen van het koper tot het bewerken van de draad naar de juiste afmetingen met de juiste isolatie voor de verschillende typen transformatoren voor (in de beginjaren) alleen het eigen bedrijf. Men gaat van start in een gebouw op het terrein van Smit Transformatoren, maar dit wordt al snel te klein waardoor men in 1916 een eigen fabrieksgebouw aankoopt voor de draadfabricage.
Gezicht in de Draadfabriek (1916 - 1925).
De voorgeschiedenis: van Slikkerveer naar Nijmegen
Lees meer: De historie van Smit Draad (1915 - 2025)
Schrijf reactie (4 Reacties)Op 2 mei 1913 werd Willem Smit & Co's Transformatoren N.V. officieel opgericht door de ingenieurs Rosskopf en Bergsma. Ook de man van de eerste elektriciteitscentrale van Nederland (1886 - Kinderdijk) en eerste elektrische straatverlichting (1886 - Nijmegen), Willem Benjamin Smit was daarbij als stuwende kracht, commissaris en naamgever. Royal Smit Transformatoren - de huidige naam van dit bedrijf - zou een zeer belangrijke speler worden voor de energievoorziening zoals we die nu in Nederland kennen en is na meer dan 100 jaar nog springlevend.
4000 kVA transformator (1919)
De voorgeschiedenisDe eerste toepassingen van de elektrotechniek maakten gebruik van gelijkstroom, daarmee was het niet mogelijk om grote energiehoeveelheden of afstanden te overbruggen.
Lees meer: De historie van Royal Smit Transformatoren (1913 - heden)
Schrijf reactie (8 Reacties)Het oudste ex HOLEC bedrijf, Smit Slikkerveer werd opgericht in 1882 door elektriciteitspionier Willem Benjamin Smit. Op 18 jarige leeftijd experimenteerde Willem Smit al met elektrische booglamp verlichting. Met een zelf gemaakte dynamo (generator) en een Swan booglamp verlichtte hij in 1878 de klinknagel fabriek van zijn vader. Hiermee was hij de eerste in Nederland die elektrische verlichting in een fabriek toepaste. Op 1 november 1882 richtte hij samen met zijn vriend/zwager Adriaan Pot de “Electrisch-Licht-Machinen Fabriek Willem Smit & Co” op.
In het Utrechts Archief vonden wij een prachtige foto van een transformatorhuisje uit de periode 1915-1925. De transformator die in dat huisje is geplaatst is met 99% zekerheid gemaakt door Smit. De buiten liggende trekstangen tussen de zware deksel rand en de bodem van de kast waren typisch voor Smit in de periode 1915..1925. Daarna bleven die trekstangen nogal wel even in zwang maar zag alles er wat subtieler uit. Ik denk dan het gaat om een 20..40 kVA, 6 of 10 kV , maar eerder 6 dan 10, op 380 V.
Bron: Utrechts Archief. De foto is ook gepubliceerd in de ontwikkeling van de elektriciteitscentrales tot het jaar 1925 van Professor van Swaaij (pagina 305).
Het is een trafozuil of -huisje of -station (al die namen werden gebruikt) en geen Elektrische Centrale. Dit trafo huisje stond aan de rand van het stedelijk gebied of op het platte land. zie de slootjes. Het adres bij de foto is Zandweg te Vleuten. Rechts onder in beeld een waarschuwing dat een kabel ( waarschijnlijk de 6 of 10 kV) de sloot kruiste. De layout is kabel in, kabel uit, trafo via schakelaar en zekeringen aan de rail gekoppeld. Het laagspanningsgedeelte is niet te zien, maar die gaan er met een paar bovengrondse lijnen uit, die wel goed zichtbaar zijn.
Een bijna educatieve foto. In het boek van van Swaay staat deze foto ook " Trafohuisje met bovengrondse laagspanningsaansluitingen" ( of woorden van gelijke strekking). 10 kV werd gebruikt op het platte land en 6 kV in stedelijk gebied.
Meer info over de transformatorhuisjes
Schrijf reactie (0 Reacties)Stoom-dynamo's, ter voortbrenging van elektrisch licht, vervaardigd door Willem Smit & Co.,te Slikkeveer.
Stoom-dynamo, ter voortbrenging van elektrisch licht, Willem Smit & Co., te Slikkerveer.
Klik op de afbeelding voor een vergroting.
Voor het welslagen van een goede elektrische verlichting is in de eerste plaats een goede beweegkracht noodzakelijk. Alleen met een regelmatige drijfkracht is regelmatig licht te verkrijgen. De toepassing van accumulatoren om een elektrischen stroom van onregelmatigheden in de beweging van den motor te zuiveren, is slechts ten deele juist, aangezien de daarmede gepaarde grootere onderhoudskosten het gebruik er van niet raadzaam maken.
Tot de motoren, die wij ten dienste van het elektrisch licht kennen, behooren in hoofdzaak stoommachines, gasmachines en waterwielen of turbines. Stoommachines zijn voorzeker het meest in toepassing, ofschoon gasmachines en waterwielen onder bijzondere omstandigheden boven het gebruik van stoom te verkiezen zijn. Gaskracht is doelmatig voor kleine krachten en huishoudeljke toepassingen, terwijl waterkracht bijna alle gewenschte voordeelen aanbiedt; maar zoolang men er niet in geslaagd is, deze kracht bij onze rivieren daartoe doelmatig ten nutte te maken, evenmin als voor onze gewone windmolens, en het gebruik er van gevolgeljk alleen bij watervallen of buitengewoon snelvlietende, ingesloten stroomen kan plaats vinden, komt de aanwendig van waterkracht nog weinig voor. Aldus bepalen wij ons hier tot eenige beschouwingen over het gebruik van stoommachines voor de voortbrenging van elektrisch licht.
De eischen, die men aan een voor dat doel geschikte stoommachine behoort te stellen, zijn: zekerheid van werken, regelmatige gang, zuinig verbruik van brandstof en weinig ruimte innemend. Dynamo's maken in den regel van 1000 tot 1500 wentelingen per minuuut, zoodat hierdoor een overbrenging van een gewoon loopende stoommachine, 't zij met een riem, snaren, wrijvings- of kamraderen noodzakelijk wordt. Om dit te voorkomen, kwamen de zoogenaamde rotary-machines in gebruik, welke met dezelfde snelheid als de dynamo's werken en derhalve daaraan direct konden verbonden worden; terwijl men er tegenwoordig meer en meer begint toe over te gaan, om zoowel de dynamo als de stoommachine op matige snelheid te gebruiken en daarbij eveneens de twee werktuigen aan elkander direct te verbinden in den geest als bijna alle centrifugaalpompen van niet te kleine afmeting. Nu bestaat de moeielijk daarin, om van deze toepassingen naar gelang van omstandigheden het juiste gebruik te maken. In fabrieken, waar van de aanwezige drijfkracht gebruik moet worden gemaakt, hangt de plaatsing en de wijze van drijven der elektrische toestellen geheel af van lokale toestanden; als men echter voor afzonderlijke drijfkracht te zorgen heeft, is weinig plaatsruimte bijna altijd een eerste vereischte. In groote steden is de plaats somtijds kostbaarder dan de machine, die er op staat; aan boord van stoombooten, welke tegenwoordig bijna alle tot het gebruik van elektrisch licht overgaan (de Engelsche marine besteedde dezer dagen voor 43 harer oorlogschepen de elektrische verlichting aan) is er evenmin ruimte over. 't Is immers een natuurlijk gevolg van de zaak zelf; waar veel menschen zijn, is veel licht noodig en juist daar is de grond kostbaar en besproken.
De firma Willem Smit & Co., fabrikanten te Slikkerveer, hebben dezer dagen hun nieuw type van stoom-dynamo volgens bovenstaande afbeelding in den handel gebracht, waarvan de eersten zullen dienen voor de verlichting der cellulaire gevangenissen te 's Hage, Arnhem en Breda. Deze soort van stoom-dynamo's maken aanspraak op de volgende voordeelen: zekerheid van werken, regelmatige gang, geen krachtverlies door riemen-transmissie, weinig ruimte innemend en ofschoon minder zuinig in kolenverbruik dan compound of condenseerende machines, even zuinig werkend als een gewone hoogdruk-machine en veel zuiniger dan de zoogenaamde rotary-machines. Het nadeel dezer stoom-dynamo's is echter, dat ze kostbaarder zijn dan de dynamo's van de gewone soort met riementransmissie en als zoodanig in de gewone industrie niet zoo spoedig ingang zullen vinden. In plaats van een liggende stoommachine wordt deze er ook in een staanden vorm op toegepast, b.v. aan boord van stoomschepen.
Deze stoom-dynamo's kunnen in verschillende grootte worden gemaakt van af 50 tot 1000 lichten en hooger. Die volgens de afbeelding geeft een stroom van 200 ampères bij 50 volts, bij een snelheid van 300 wentlingen per minuut, hetgeen gelijk staat met 300 lampen van 12 kaarsen. Deze snelheid wordt gelijkmatig gehouden door een gevoeligen regulateur. Ten einde bijzondere besparing van brandstof te bevorderen, is het raadzaam hooge stoomspanning aan te wenden van ongeveer 8 à 10 atmosfeer overdruk, ten einde meer van de uitzetting van den stoom te kunnen profiteeren; evenwel zijn, bij het gebruik van de meer algemeen toegepaste stoomspanning van 5 atmosfeer, de werking en het kolenverbruik ook geheel bevredigend. Aan boord van een stoomschip is het meerdere kolenverbruik voor zijn elektrische verlichting proefondervindelijk gebleken nauwelijks waarneembaar te zijn. Vele verbeteringen, waaronder voornamelijk de vermindering van aanleg- en exploitatie-kosten waarborgen daar de meer algemeene toepassing van het elektrisch licht.
Het zal den schrijver dezer regelen, waarit het bestaan eener nieuwe, zeer belangrijke industrie in ons eigen land blijkt, aangenaam zijn door volgende mededeelingen de bewijzen te kunnen geven, dat zij zich vorspoedig ontwikkelt en met de buitenlandsche gunstig kan wedijveren.
Overgenomen van "De Natuur", Populair Geïllustreerd Maandschrift, gewijd aan de natuurkundige wetenschappen en hare toepassingen.
15 Juli 1885 - 5e jaargang.
Schrijf reactie (0 Reacties)Op 19-04-2016 was het precies 130 jaar geleden dat de eerste openbare elektriciteitscentrale van...
Op 01-07-2016 was het exact 130 jaar geleden dat de elektrische straatverlichting in Nijmegen in...
Op zondag 5 mei 2013 was het precies 90 jaar geleden dat de radiotelegrafieverbinding tussen Nederland en...
Begin 2010 vond ik bij toeval de website "Dancinginbombshelters.com" en zag de beschrijving van een dagboek...
Wereldtentoonstelling Parijs 1900Van 15 april tot 19 november 1900 werd de Wereldtentoonstelling in...
De voorbije tijden en het prille begin, 1885..1916 Voor de beeldvorming over de technische...
Stichting Willem Smit Historie Nijmegen
Binnenvaart 15
6642 CT Beuningen (Gelderland)
E-mail: info@willemsmithistorie.nl
Mobiel: 06 19009274
KvK nummer: 58361855
ANBI erkend.