Hoogte Kadijk
Transformatoren (1936)
Smit Slikkerveer
Wereldtentoonstelling Brussel 1910
Professor Nolen (1938)
Beproeving oude gramme dynamo bij TU Delft
Thomas Rosskopf
Excursieleider KIVI bij Smit Slikkerveer (1911)
Smit Transformatoren
Montage in de bak van een 4000 kVA transformator (Amsterdam 1916)
Thomas Rosskopf (1880-1953)
De oprichter van Smit Transformatoren, Draad, Weld en Ovens
Smit Draad (1921-1927)
Kijkje in de Draadfabriek
Smit Transformatoren (1916)
4000 kVA transformator
Het vervoer van transformatoren d.m.v. paardentractie (Smit Transformatoren 1913-1915)
Dit duurde weken...
Smit Elektroden
Laselektroden afdeling 1935
Smit Transformatoren
Spoelenmontage 1921
Smit Ovens
Vervoer van een grote oven per slede (Groenestraat Nijmegen 1936)
Transformatoren
Smit Slikkerveer 1912
Smit Gas Generatoren
1965-1969
Smit Slikkerveer
Elektrische centrale Tandjong Priok (1895)
Willem Benjamin Smit (1860-1950)
Elektriciteitspionier en grondlegger van de Smit bedrijven in Nederland
Smit Slikkerveer
Generator 1500 kW (1913)
Smit Draad
Draadwals (1926)
Smit Draad
Vrouw aan de omspinmachine (1926)

Laatste updates

Historie van de Nederlandse elektriciteitscentrales

Binnenkort wil ik een begin maken met de historie van de elektriciteitscentrales in Nederland. Ik heb al uitgebreide artikelen gemaakt over de elektriciteitscentrales in Kinderdijk en Borne/tcs (Hengelo), maar nu wil ik op volgorde van jaar/opening alle centrales presenteren met eventueel een doorverwijzing naar externe websites zoals bijvoorbeeld Wikipedia. Mijn insteek is dus alleen informatie vast te leggen van de oude elektriciteitscentrales (klein en groot) die al lang gesloten of gesloopt zijn. 

De nog werkende (nieuwe) elektriciteitscentrales worden in de Wikipedia al goed beschreven en kun je hier vinden, maar van de oude centrales is vaak geen spoor meer te vinden en dat wil ik vastleggen op deze website. In een artikel moet behalve informatie over de elektriciteitscentrale het jaar van opening en sluiting vermeldt worden aangevuld met locatie (GPS), technische gegevens, foto's, krantenknipsels (Delpher.nl), herbestemming. 

Hiervoor kan ik hulp gebruiken, dus mocht iemand het leuk vinden om artikelen te schrijven over de verschillende centrales die Nederland rijk geweest is dan hoor ik dat graag. U kunt mij bellen:
06 19009274 of mailen: rudohermsen@upcmail.nl 

Elektriciteitscentrale Hoogte Kadijk Amsterdam (1908)

Eerste Nederlandse wisselcentrale Kinderdijk 1886

De eerste elektrische centrale in Kinderdijk (1886).

Centrale in Borne in 1896.

Centrale in Leiden 1907

 

 

Lees meer

Bedrijfsfilm: bezoek Koningin Juliana aan Smit Transformatoren (21-10-1959)

Onderaan tonen we een unieke bedrijfsfilm (zonder geluid) van een verslag van het bezoek van Hare Majesteit Koningin Juliana aan de fabriek van Willem Smit & Co's Transformatorenfabriek (21-10-1959).

Schoolkinderen en verkenners staan te wachten op de stoet aan de Groenestraat. We zien de rondleiding van Hare Majesteit Koningin Juliana en uitleg door directeur L. F. Otto. Verder aanwezig, de voltallige directie o.a. Roos (Smit Ovens), de voltallige Raad van Commissarissen met President Commissaris A. Rutgers van der Loef, Prof. J.J. Broeze, Prof. G.A. Weyer, oud directeur Prof. H.G. Nolen en C. Pot, directeur Smit Slikkerveer, verder nog Burgemeester Hustinx, hoofdcommissaris van politie dhr. Perrick en de Commissaris der koningin in Gelderland, H.W. Bloemers.

Directeur Otto geeft uitleg over het geschenk aan de Koningin, een pottenbakkersoventje gemaakt door Smit Ovens.

V.l.n.r. President Commissaris A. Rutgers van der Loef (Smit Transformatoren), Commissaris der Koningin in Gelderland dhr. Bloemers, H.M. Koningin Juliana, Directeur Otto (Smit Transformatoren). Bron: Stichting Willem Smit Historie Nijmegen. Binnenkort meer fotomateriaal. Een album van dit bezoek is in ons bezit.


Personeelsblad Post uit 1959 met het bezoek van de Koningin.

Lees meer

Smit Slikkerveer op de Wereld tentoonstelling in Parijs (1900)

Wereldtentoonstelling Parijs 1900
Grote machinehal Wereldtentoonstelling Parijs 1900Van 15 april tot 19 november 1900 werd de Wereldtentoonstelling in Parijs gehouden. De "Exposition Universelle". Men vierde wat men had bereikt in de afgelopen jaren en nieuwe technische ontwikkelingen werden gepromoot door deze "Exposition Universelle" met 76000 exposanten op een gebied van 1.2 vierkante kilometer. Meer dan 50 miljoen bezoekers namen een kijkje bij deze tentoonstelling.

Nieuwe snufjes waren toen o.a. de roltrap en er werden voor het eerst filmopnamen gemaakt (met geluid) door Edison. In een prachtig decor van Jugendstil was ook een grote Nederlandse delegatie uitgenodigd. Twee Nederlandse fabrieken, Stork en Smit Slikkerveer  hadden een speciale opdracht meegekregen. Zij moesten samen het elektriciteitsgebouw op deze tentoonstelling verlichten. Stork leverde de stoommachine en Willem Smit de stoomdynamo en elektromotoren.

Willem Benjamin Smit in 1888Willem Smit kreeg met deze opdracht de erkenning voor zijn pionierswerk én men had nu ook internationaal aansluiting gekregen. Na afloop ontving hij de "Medaille D'or". In hetzelfde jaar werd hij ook nog Ridder in de orde van Oranje Nassau. Verder in dit artikel zie je een foto van deze oorkonde, samen met een unieke foto van de machines van Smit, die tevoorschijn kwamen tijdens het inscannen van een grote hoeveelheid oude glas negatieven uit het archief van Brush Ridderkerk. Place d'electricité (de grote machinehal)

Lees meer

130 jaar elektriciteit in Nederland (Kinderdijk 1886 - 2016)

Willem Benjamin Smit in 1888Op 19-04-2016 was het precies 130 jaar geleden dat de eerste openbare elektriciteitscentrale van Nederlands fabricaat van start ging ( de N.V. Electrische Verlichting Kinderdijk). De oprichter was Willem Benjamin Smit. Nadat Willem enkele jaren daarvoor (1881) een verlichtingsinstallatie had gebouwd voor de fabriek van Diepeveen, Lels en Smit, wilde de directeur ook elektriciteit in zijn eigen huis. Dit wekte grote belangstelling bij andere fabrikanten, want zij wilden ook hun olielampen vervangen door elektrisch licht. In 1884 werd Willem gevraagd om onderzoek te doen naar de mogelijkheden van een elektrische centrale in Kinderdijk. 

Eerste Nederlandse wisselcentrale Kinderdijk 1886

De elektrische centrale Kinderdijk (1886). Bron: Brush Ridderkerk, Deze centrale bestaat niet meer. Ergens in de zestiger jaren van de vorige eeuw is het pand gesloopt.  

Zo ontstond het idee om een elektrische centrale te bouwen die niet alleen aan fabrieken, maar ook aan particulieren stroom zou kunnen leveren. De begroting kwam uit op HFL 26000,- en het kapitaal werd verstrekt door Jan Smit V die we later tegen komen. Hij verstrekte een lening tegen 3.5 % rente en de eerste elektriciteitscentrale in Nederland, de "N.V. Electrische Verlichting Kinderdijk" was een feit.

Naar de elektrische centrale van Thomas Edison
In 1884 ging Willem met een door hem zelf (elektrisch) verlicht schip van de Holland-Amerika lijn naar de Verenigde Staten (New York) om daar de eerste elektrische centrale van Thomas Edison ( The Edison Electric lluminating Company) te kunnen aanschouwen die al in 1882 "het licht" zag. De ervaringen die hij daar opdeed paste hij toe bij de centrale in Kinderdijk.

Lees meer

50 kV station Lent - het prille begin van de ultra hoge spanning in Nederland (1922-1930)

In 1915 werd de Provinciale Gelderse Elektriciteits Maatschappij (PGEM) opgericht. Men wilde de elektriciteitsvoorziening door de Provinciale Overheid laten regelen, om de gebieden buiten het bereik van de weinige Gemeentelijke- en particulieren bedrijven ook van stroom te kunnen voorzien en om met een grote elektriciteitscentrale efficiënter energie te kunnen produceren. In die  tijd was reeds duidelijk dat Radiostation Kootwijk in de toekomst een van de grootste afnemers zou worden en daarom lag er in 1918 een voorstel om vanuit Nijmegen ( de grootste en later enige centrale in Gelderland) rechtstreeks een lijn naar het zendstation Kootwijk te leggen. In 1922 werd de eerste opzet van een Gelders hoogspanningsnet in gang gezet door een 50 kV lijn aan te leggen van Lent (bij Nijmegen) - Arnhem - Apeldoorn.  Het eindstation was toen het 50 kV station Apeldoorn Zuid. In de eerste jaren werd deze lijn nog bedreven met 10 kV lijn maar dit werd al gauw omgezet naar 50 kV.  In 1924 werd begonnen met de bouw van het 50 kV station in Lent, het eerste open lucht transformatoren-station van Nederland. Deze werd op 29-07-1925 officieel geopend. In 1930 volgde het 50 kV station Kootwijk. Deze leverde tevens stroom op 10 kV niveau aan de enkele omringende plaatsen.

10/50 kV station in Lent (1924) 

Het prille begin van de “ultra hoge spanning” , 50 kV.
Rond 1915 werd in Gelderland de stroom ingekocht van de centrales in Nijmegen, Arnhem en waarschijnlijk ook nog van de Elektriciteits-maatschappij Overveluwe te Ermelo, deze laatste had een gering vermogen en speelde niet echt mee in de totale elektriciteitsvoorziening. De energie werd getransporteerd op 10 kV niveau, meestal d.m.v. kabels. Een stad als Nijmegen had een 6 kV distributienet.

Lees meer

Unieke foto's gevonden van het bezoek van Veldmaarschalk Montgomery aan Willem Smit & Co's Transformatorenfabriek (1955)

Onlangs kwamen wij in het bezit van 21 unieke (originele) foto's van het bezoek van Veldmaarschalk Montgomery aan Smit Transformatoren. Montgomery (Monty) was de oorlogsheld die werd gezien als bevrijder van Nijmegen. In 1955 werd hij uitgenodigd door Nijmegen dat hem het ereburgerschap van Nijmegen gaf.  In 1955 bracht hij een bezoek aan veel Nijmeegse bedrijven waaronder Smit Transformatoren en Philips. Hieronder een aantal foto's en filmmateriaal van dat bezoek. Op de slideshow met foto's zien we dat Montgomery wordt rondgeleid door de fabrieken van Smit Transformatoren, maar ik zag ook een foto waar hij door de fabriek van Smit Draad loopt met wikkeldraadmachines en rollen koperdraad duidelijk in beeld. 

 

Veltmaarschalk Montgommery wordt begroet door een menigte bij de fabriek van Smit Transformatoren. Rechts naast Montgomery zien we de toenmalige directeur van Smit Transformatoren, dhr. Otto.

Mooie foto van het bezoek van generaal Montgomery, links naast de mevrouw in het wit. Ook op de foto directeur Otto (rechts naast de dame vooraan). President Commissaris A. Rutgers van der Loef, derde van rechts gezien). Bron: Stichting Willem Smit Historie Nijmegen.

Lees meer

Vervoer transformator naar schakel station Herten in Zuid Limburg (1935) + filmfragment

Onderstaande artikelen gaan over het vervoer van een transformator van Smit naar het schakelstation Herten ( bij Roermond) in Zuid Limburg in oktober 1935. Een tweede  indentieke transformator werd geleverd aan het station Lutterade. Nieuw bij dit artikel zijn 2 unieke foto's uit 1938 en een aantal krantenartikelen die we onlangs teruggevonden hebben.

Dit waren de eerste 150 kV transformatoren van Smit en vermoedelijk ook de eerste van die spanning in Nederland, het vermogen bedroeg 6000kVA, de overzetverhouding was 150 / 10 kV. Enkele maanden daarvoor (april 1935) werd in Herten een schakelstation opgericht van de P.L.E.M. (Provinciale Limburgse Electriciteits Maatschappij, ook wel de Stroomverkoop mij. genoemd) die d.m.v. een 150.000 volt hoogspanningslijn verbonden was met de staatsmijnen in Lutterade (die de stroom opwekten).

1938 G263 stroommij limburg
De eindopstelling in Lutterade (1938). Bron: Archief Smit Transformatoren

Lutterade knipsel 1935
Bron: NRC nov. 1934 

Limburgsdagblad-Schakelstation Herten (04-10-1935)

Bron: Limburgse Koerier 04-10-1935 

Lees meer

Grand Hotel Coomans als een van de eerste hotels in Nederland elektrisch verlicht met gloeilampen(1884)

Willem Benjamin SmitIn 1883 had Willem Smit een transportabele stoommachine met elektromotor (locomobiel) gemaakt en stond daar mee op de Wereldtentoonstelling in Amsterdam. Hij verlichtte daar de tentoonstelling met zijn "electriciteitsmachine". De directeur van hotel Coomans in Rotterdam was naar deze Wereldtentoonstelling geweest en benaderde Willem Smit om zijn hotel te verlichten met gloeilampen. De locomobiel van de Wereldtentoonstelling werd aangesloten en de gloeilampen verlichtte het hotel zowel binnen als buiten. Dit was een groot succes en Hotel Coomans was daarmee het eerste bedrijf/hotel in Nederland dat met gloeilampen werd verlicht. De locomobiel van Willem Smit werd gekocht en men adverteerde in alle bladen dat het hotel was voorzien van elektrische verlichting. Later ging het hotel ook naburige huizen en hotels verlichten en er ontstond een kleine elektriciteitscentrale.  

altGrand Hotel Coomans
Grand Hotel Coomans start in 1874 zijn hotel aan de Hoofdsteeg. Het is bedoeld voor zakenlieden en begint met 18 kamers. Dit groeit uit tot 210 kamers rond de Eerste Wereldoorlog. Dat is ook de glorietijd van dit hotel. Het hotel was voorzien van een luxe restaurant, een tearoom en allerlei andere zaken die het leven aangenaam maken. In WO I was Nederland neutraal en Rotterdam was de belangrijkste neutrale haven en de omslag van de haven nam toe en daarmee ook de vraag om hotelruimte van de zakenlieden. Het aantal hotels in de Maasstad steeg in die tijd  tot bijna 60 en wanneer de oorlog in 1918 eindigt, gaat een deel van de bedrijvigheid terug naar andere Europese havensteden. Niet snel daarna ging het slechter met de economie en uiteindelijk brak de wereldwijde crisis uit. Ook met Hotel Coomans gaat het slechter want op de Spaanschekade staat een geduchte concurrent, Hotel Weimar. Weimar richt zich op het bovenlaagje van de clientèle, Coomans op de doorsnee zakenlieden en weet het hotel ook nog uit te breiden tot 270 kamers rond 1930.

Lees meer

Stoomvaart Maatschappij Nederland gaf in 1937 de opdracht aan NV Nederlandsche Scheepsbouw Mij Amsterdam om een groot luxe passagiersschip te bouwen, de MS Oranje II. De bouw van het meer dan 20.000 ton wegende passagiersschip duurde ruim 2 jaar. De bouw vond plaats bij de werf in Amsterdam en bood voor twee jaar tijd werkgelegenheid aan duizenden arbeiders. Het luxueuze passagiersschip was bestemd om te worden ingezet voor de vaart op de Indië-route. De dynamo's (generatoren) werden gemaakt door Smit Slikkerveer. In de archieven vonden we een filmfragment van de fabricage van de dynamo's, die de stroom moesten leveren voor het hele schip. Voor meer informatie over MS Oranje II zie DEZE LINK

Bron: Archief Brush

FILM FRAGMENT: (klik op de play button om te starten)

  • De beschrijvingen bij de film:
  • 00:01 Een zestal rotors van elektromotoren in bewerking
  • 00.08 Machinaal uit stansen van een rotorblik
  • 00.26 Monteur schuift een rotorblik over de motoras, stampt de plaat met een sluit mal aan waarna het ankerpakket geperst wordt
  • 00.34 Met de hand omwikkelen met wit band van de spoelen
  • 00.40 Aanbrengen van de gewikkelde spoelen in de sleuven van het anker waarbij de koppen met een hamersteel aangeklopt worden
  • 00.47 Nameten van de collector lamellen
  • 00.56 Controle van de proefstand van het reusachtige generatoranker
  • 01.00 Af-isoleren en bevestigen van een spoel en detailbeeld van de ronddraaiende spoelen op de rotor
  • 01.06 Montage van de borstels op de borstelbrug
  • 01.12 De 2 rotors worden neergelaten op de montageplaats
  • 01.19 Eindmontage van de generator (dynamo)

Bron: Archief Brush   

Bron: De Indische Courant, 6-7-1939

Bron: archief Brush

Bron: De Indische Courant, 6-7-1939

De MS Oranje II komt aan in de haven van Tandjong Priok (Nederlands Indië), Bron: stoomvaartmaatschappijnederland, 

Knipsel van de MS Oranje die door de Hembrug vaart, bron: stoomvaartmaatschappijnedeland.nl

Bron: foto's schepen, Stoomvaartmaatschappijnederland.nl, archief Brush, Wikipedia, Beeld en geluid

Reacties mogelijk gemaakt door CComment

Historische nieuwsflits

Speciale treinwagon voor vervoer transformator (1954)

Onderstaande prachtige foto van de een speciale treinwagon voor het vervoer van transformatoren van Willem Smit & Co's Transformatorenfabriek NV komt uit een mooi ingebonden boekwerk (in het Engels en Frans) wat zich in onze collectie bevind. Het boek had geen titel, komt uit de vijftiger jaren en bevatte originele opgeplakte foto's.  (klik op de foto om te vergroten).

Speciale treinwagon voor het vervoer van Trafo's (1954)
Eigendom Stichting Willem Smit Historie Nijmegen

Schrijf reactie (1 Reacties)

50 kVA transformator overleden door ouderdom op de leeftijd van 76 jaar !

Van Paul van Kolck van Smit Transformatoren kregen we 3 foto's van een gesneuvelde transformator, of zoals hij dat noemt " overleden door ouderdom" Deze transformator van 50 kVA, 10.000 / 380 V,  Y z (n) 5 heeft maar liefst 76 jaar trouwe dienst ( max. ca. 30 kVA met waarschijnlijk wat kortstondige pieken tot 50 kVA) verricht in het 10 kV-net van de PZEM het latere DELTA Netwerkbedrijf. Dit bedrijf heeft de foto's aan Paul van Kolck ter beschikking gesteld.

Trafo uit 1934 overleden door ouderdom
De 50 kVA trafo uit 1934 die het dus 75 jaar volhield !

Plots werd het hem te veel en liet de isolatie van de HS-wikkeling het plaatselijk afweten met als gevolg een forse windingsluiting en dientengevolge kortsluitkrachten die groot genoeg waren om de wikkeling zwaar te deformeren. De op één na onderste deelspoel is als het ware opengebarsten en naar boven geschoven.
Omdat er rook uit kwam werd deze transformatoren afgeschakeld, daarna was zijn buitenkant zo heet dat hij niet aangeraakt kon worden. De koperparels op uiteinden van de draden van de opengebarste wikkeling getuigen van een plaatselijk zeer hoge temperatuur.

Trafo uit 1934  overleden door ouderdom

In een veilig net (weinig sluitingen en overspanningen) en met goed onderhoud, zoals bij DELTA Netwerkbedrijf, is een leeftijd van boven de 50 jaar beslist geen uitzondering. Een levensduur van 76 jaar ( bouwjaar 1934, defect geraakt 2010) behoort tot de respectabele.

Erik de Vries

Trafo uit 1934  overleden door ouderdom

Schrijf reactie (1 Reacties)

Bedrijfsfilm videobox

Cloud tag

Laatste artikelen

Laatste reacties

      LEES MEER

Wie is online

We hebben 131 gasten en geen leden online

Statistieken

Aantal bekeken pagina's
4757353
DMC Firewall is a Joomla Security extension!