Contact gegevens:
Stichting Willem Smit Historie Nijmegen
Binnenvaart 15
6642 CT Beuningen (Gelderland)
E-mail: info@willemsmithistorie.nl
Mobiel: 06 19009274
KvK nummer: 58361855
ANBI erkend.

Fabriekscentrale Stork & Co te Hengelo met generatoren van Siemens en Smit Slikkerveer (1900-1914)
Hieronder 3 foto's uit de glasplaten collectie van Smit Slikkerveer (gemaakt in 1899) van waarschijnlijk de eerste door Willem Smit gebouwde transformator en tevens de eerste van Nederlands fabricaat. Het vermogen was 40 kVA ( voor die tijd fors te noemen) en de overzet verhouding bedroeg 1050 / 120 V. De klant was Staats Spoorwegen (S.S.) te Utrecht.

In eerdere beschrijvingen van deze transformator werd gesteld dat deze olie gekoeld was. De geperforeerde plaatstalen omkasting doet echter sterk vermoeden dat het hier gaat om een lucht gekoeld exemplaar. Eveneens werd in eerdere beschrijvingen gesproken over "enigermate vergelijkbaar met een moderne transformator". Voor wat betreft de geometrie van de wikkelingen is dit niet juist.
Bij de transformatoren uit het begin van de Nijmeegse periode zijn de wikkelingen in radiale richting vanuit de kernpoot gepositioneerd als: geaarde kern, koelspleet, laagspanningswikkeling over de gehele hoogte, koel / isolatiespleet, hoogspanningswikkeling over de gehele hoogte, ruimte voor het koelmiddel (lucht of olie) tevens isolatie, geaarde omkasting. Bij deze transformator lijkt het er sterk op dat de volgorde is: geaarde kern, koelspleet, wikkelingen set, ruimte voor het koelmiddel tevens isolatie, geaarde omkasting.
Lees meer: De eerste in Nederland gebouwde transformator door Smit Slikkerveer (1899/1900)
Schrijf reactie (0 Reacties)
In 1889 voorzag Willem Smit de fabriek van de Nederlandsche Gist- en Spiritus fabriek te Delft (DSM) van elektrisch licht. Hij gebruikte de toen zeer vooruitstrevende gloeilampen i.p.v. booglampen. De gehele fabriek (de fabriekshallen en terreinen) werden met deze "nieuwe" lampen verlicht.

Bron: De Ingenieur 1889

Booglampen hadden een aantal vervelende eigenschappen zoals:

Links de Edison gloeilamp en rechts een booglamp.
De gloeilampen waren een sterke verbetering, vooral voor de fabrieksarbeiders. Ook dit was weer een staaltje pionierswerk van Willem Smit waarmee hij weer een van de eersten was in Nederland.
Een bedrijf als Philips, toch aardig bekend om zijn gloeilampen, werd pas 2 jaar later in 1891 opgericht !
Schrijf reactie (1 Reacties)
Dynamo Electric Machine 1884/1885
Op 22-09-1885 werd een patent toegekend aan Willem Benjamin Smit en Adriaan Pot voor een "Dynamo Electric Machine". Dit was een van de vele ontwerpen van Willem Benjamin Smit en Adriaan Pot.
Willem Smit was in die tijd in Nederland een van de weinige ondernemers (op zijn vakgebied) die vrijwel geheel zonder licentie werkte en alles zelf ontwikkelde. De concurrentie produceerde op licentie met kennis uit Duitsland, VS of Engeland. Onderstaand uniek document bevestigd dit verhaal en dit patent betekende ook dat men zonder veel problemen wereldwijd de dynamo's kon gaan verkopen.

Willem Benjamin Smit en Adriaan Pot (1888)
Klik op de tekening om in te zoomen. (pdf)
Schrijf reactie (0 Reacties)Kees Tym van Brush HMA Ridderkerk (Smit Slikkerveer) stuurde mij een prachtige unieke prijscourant voor het bedrijf Roothaan, Alewijnse & Co te Nijmegen uit het jaar 1893. Het bedrijf Alewijnse kwam ik al tegen in de kasboeken van Smit Transformatoren uit 1917, maar dat was "Electrotechnisch bureau Alewijnse & Co." De prijscourant was voor de gloeilampenfabriek van Roothaan en Alewijnse. Dit bedrijf werd opgericht in 1888 en stopte met productie in 1899 en ging verder als bovengenoemd Elektrotechnisch bureau Alewijnse & Co. Alewijnse kocht machines en transformatoren bij Smit en verkocht dit weer (inclusief complete installatie).

Bron: Archief Smit Transformatoren
Voordat ik de prijscourant laat zien eerst nog een klein stukje historie m.b.t. de gloeilampenfabricage in Nederland.
Lees meer: Prijscourant Smit Slikkerveer voor Roothaan & Alewijnse (1893)
Schrijf reactie (1 Reacties)Een illustratieve foto van een op het fabrieksterrein van Smit Transformatoren "spoortransport gereed" gemaakte transformator, voorzien van een duidelijke tekst. Het transportgewicht van de transformator was 90.000 kg. (in de tekst is een nul weggevallen). Het transport per spoor had het voordeel dat er grotere gewichten vervoerd konden worden dan bij wegtransport. Bij transport over water waren nog grotere gewichten mogelijk. Voor bestemmingen die niet over het water bereikbaar waren, was spoortransport voor grotere transformatoren een uitkomst. Smit Transformatoren had voor dit doel een eigen aansluiting op het spoor en beschikte over een zgn. "kuilwagen" naar eigen ontwerp.
Bron: Gelderlander 20-05-1952.
De voorste en de achterste wielstellen van de kuilwagen werden met balken aan elkaar verbonden, de transformator hing tussen deze balken, de bodem van de transformatorkast rustte dus niet op een laadvlak zoals bij een vrachtwagen. Het nadeel van deze transport methode was dat het ontwerp van de transformator aangepast moest worden aan het spoorprofiel, dat is de ruimte die men heeft tussen en naast de rails.
Bij een geëlektrificeerd spoor hangen de rijdraden op een bepaalde afstand boven de rails, dit is de maximale hoogte voor een transport. De rijdraden hangen aan traversen die afgesteund zijn door masten. De breedte tussen deze masten is de maximale breedte voor een transport. Bij smalle doorgangen, bruggen en tunnels bijvoorbeeld is de breedte vaak beperkt. Het ontwerp moest dus aangepast worden aan het spoorprofiel. Dit kan behoorlijk ingrijpend zijn, bijvoorbeeld de toepassing van een vijfpoots kern i.p.v. een driepoots kern om hoogte te besparen.
Het transport per spoor, populair in landen met weinig waterwegen, werd in Duitsland mogelijk gemaakt door de toepassing van z.g.n. "Wander-Transformatoren". In plaats van de transformator tussen balken in een kuilwagen te hangen, vormden deze balken een integraal onderdeel van de transformatorkast. Aan weerszijde van de transformator waren bevestigingspunten voor de wielstellen. De transformator was hierbij een zelfdragende constructie. Smit Transformatoren heeft dit type ook voor de export naar Duitsland gemaakt.
De wat omslachtig aandoende transportroute heeft niet alleen te maken met de maximale belastbaarheid van trajecten en bruggen maar vooral ook met het voorkomen van vertragingen van het normale personen- en goederenverkeer. Er moest langzaam gereden worden en het remmen moest uiterst subtiel geschieden om kern en wikkelingen niet te hoge versnellingskrachten bloot te stellen. Stoppen tegen stootbuffers bij het rangeren bijv. kon ontoelaatbare versnellingskrachten te weeg brengen. De kuilwagen kon dus niet zondermeer aan een trein voor normaal goederen transport gekoppeld worden. Later werden, m.n. door export naar aardbevingsgevoelige gebieden in de USA. "aardbevingsvaste"kern en wikkelingsconstructies ontworpen. Deze uitvoering maakte minder subtiel spoortransport mogelijk.
Erik de Vries.
Schrijf reactie (0 Reacties)
Personeelsadvertentie uit de Leeuwarder Courant: 25-06-1966
Op 19-04-2016 was het precies 130 jaar geleden dat de eerste openbare elektriciteitscentrale van...
Op 01-07-2016 was het exact 130 jaar geleden dat de elektrische straatverlichting in Nijmegen in...
Op zondag 5 mei 2013 was het precies 90 jaar geleden dat de radiotelegrafieverbinding tussen Nederland en...
Begin 2010 vond ik bij toeval de website "Dancinginbombshelters.com" en zag de beschrijving van een dagboek...
Wereldtentoonstelling Parijs 1900Van 15 april tot 19 november 1900 werd de Wereldtentoonstelling in...
De voorbije tijden en het prille begin, 1885..1916 Voor de beeldvorming over de technische...
Contact gegevens:Stichting Willem Smit Historie Nijmegen
Binnenvaart 15
6642 CT Beuningen (Gelderland)
E-mail: info@willemsmithistorie.nl
Mobiel: 06 19009274
KvK nummer: 58361855
ANBI erkend.
