Contact gegevens:
Stichting Willem Smit Historie Nijmegen
Binnenvaart 15
6642 CT Beuningen (Gelderland)
E-mail: info@willemsmithistorie.nl
Mobiel: 06 19009274
KvK nummer: 58361855
ANBI erkend.

Fabriekscentrale Stork & Co te Hengelo met generatoren van Siemens en Smit Slikkerveer (1900-1914)
Hoogst waarschijnlijk gaat het hier om een transport van een 50 MVA, 150 / 10 kV, onder belasting regelbare transformator van de fabriek in Nijmegen naar het 150 kV station Herten ( bij Roermond ) van de PLEM ( Provinciale Limburgse Electriciteits Mij. thans Essent) in 1947.
Deze transformator is waarschijnlijk de vervanger van de eerste 150 kV transformator die in Nederland besteld is en tevens de eerste 150 kV die Smit leverde in 1935. Dit was een 6 MVA, 150 / 10 kV transformator zonder spanningsregeling maar met omklembare aftakkingen aan de 10 kV zijde. Hiervan zijn er twee gebouwd voor de 150 kV verbinding Herten / Lutterade.
De 50 MVA transformator die we in gestripte uitvoering op de film zien had een uitwendige regelschakelaar, de aansluitflens hiervoor is links van de kast te zien na 6 sec. (spoortransport) en na 49 sec. (wegtransport).
Voor het spoortransport werd gebruik gemaakt van een Schnabelwagen, de kast van de transformator is zo stevig gebouwd dat hij een verbinding kan vormen tussen de voorste en achterste wielstellen, de bodem van de van de kast zit dan dicht bij de spoorrails. In vergelijking met een kuilwagen bespaart dit de transporthoogte. Smit beschikte over een eigen kuilwagen die onder gebracht was in de eind dertiger jaren opgerichte Mij. tot exploitatie van Transportwagen NV te Nijmegen (een samenwerking met de NS,Gemeente Nijmegen, Electriciteitsbedrijven en uiteraard Smit).
Of deze Schnabelwagen de voor dit transport omgebouwde kuilwagen is, weten wij niet maar achten het waarschijnlijk. Smit had een eigen spooraansluiting direct op het fabrieksterrein. Het traject Nijmegen / en naar wij aannemen NS Station Roermond werd per spoor afgelegd. Op het spoorstation werd de transformator dmv. vijzelen omhoog gebracht en dmv. sleeën op de laadvloer van de dieplader van Stoof geschoven. Hierna volgde het transport over de weg naar het 150 kV station Herten al waar de transformator bedrijfsvaardig werd opgebouwd hetgeen een hele klus was ivm de uitwendige regelschakelaar.
Erik de Vries
Filmbron: open beelden
Vervoer van een transformator naar Lutterade, ditmaal enkele jaren later in 1956. Bron: Smit Mededelingen.
Schrijf reactie (0 Reacties)

Op Java in Indonesië zijn tussen eind 1800 en begin 1900 ongeveer 200 suikerrietfabrieken gebouwd. In deze fabrieken stonden veel grote (stoom) machines en dynamo's geleverd door de Nederlandse industrie. Stork, Werkspoor, Feyenoord, Machinefabriek Breda, maar ook Heemaf, Smit Slikkerveer, Smit Transformatoren, Hazemeyer en EMF Dordt e.a. hebben hun bijdrage geleverd.

Dit is letterlijk in oude documenten terug te vinden. Stork, Werkspoor, Smit Slikkerveer, Heemaf en vele andere Nederlandse bedrijven leverden vaak combinaties van machines en installaties. Zie hieronder een 2 prachtige films over suikerriet fabriek Olean (levend industrieel erfgoed).
Verder in dit artikel ook nog een mooie film uit 1927 gemaakt door Willy Mullens over Stork in Hengelo met in de hoofdrol een andere suikerfabriek in Java; SF Tasikmadoe.
Werkspoor machine

Suikerfabriek met machines van Smit Slikkerveer op de voorgrond (1931) . Bron: Brush Ridderkerk.
Onlangs kwam ik in het bezit van een kort filmpje uit 1936 waarop bewegende beelden te zien zijn van Willem Benjamin Smit, grondlegger van de elektrotechniek in Nederland en oprichter van de Smit bedrijven. Het filmpje was gemaakt ter gelegenheid van het 25 jarig jubileum van EMF Dordt in 1936 (het vroegere Smit Dordt). Het jubileumfeest is zojuist afgelopen en de mensen zwaaien en lachen naar de camera. Bij mijn weten staan op dit filmpje de enige bewegende beelden van Willem Smit die ik tot nu toe ben tegen gekomen.
Bron: Archief Smit Slikkerveer / Holec Historisch Genootschap
Willem Benjamin Smit is na enkele seconden te zien in het midden, een oude man met een bolhoed en deze hoed wordt door een vrouw afgenomen, weer opgezet en Willem neemt de hoed weer af en lacht vriendelijk in de camera. Voor een unieke geluidsopname (toespraak van Willem Smit) ook voor dit jubileum en nog een kort filmfragment uit dezelfde film, klik HIER. Voor zijn biografie klik HIER.
Mocht iemand nog oude films in zijn bezit hebben van Smit (Slikkerveer/Transformatoren) hoor ik dit graag.
Rudo Hermsen
Schrijf reactie (0 Reacties)
Hieronder een filmfragment van Staatsmijn Wilhelmina uit 1928 met in de schachttoren een stator en ophaalmachine fabricaat Smit Slikkerveer (je ziet duidelijk het logo van Smit Slikkerveer op de machine staan). Deze liftconstructie was bedoeld om duizenden mensen, duizenden tonnen steenkool en materiaal per dag te vervoeren. Het was de hoofdslagader van het ondergrondse bedrijf. Smit Slikkerveer leverde tussen 1900 en 1970 vele ophaalmachines voor (staats)mijnen in Nederland, Europa en Nederlands Indië..
Hieronder een prachtige (complete) film van de Staatsmijnen Wilhelmina, Emma, Hendrik terwijl Maurits nog in aanleg is uit 1919 (46 minuten). Vanaf 20:15 zie je een ophaalmachine aangedreven door een elektromotor van 1600 PK. Of dit ook machines van Smit Slikkerveer kan ik niet goed zien maar de kans is groot.
Bron: Archief Staatsmijnen / DSM.
Staatsmijnen Limburg (1952).
Hieronder enkele ophaalmachines van Smit Slikkerveer door de jaren heen.

De helft van een stator voor een ophaalmachine in productie bij Smit Slikkerveer t.b.v. de staatsmijnen (1919)
Lees meer: Filmfragment Stator / ophaalmachine Smit Slikkerveer 1919,1928 en 1952
Schrijf reactie (0 Reacties)Onderstaande foto van Smit Transformatoren bij het onderstation aan de Helmerstraat in Amsterdam vond ik op beeldbank Amsterdam. De elektriciteit van Amsterdam werd vanaf 1903 geleverd door de Gemeentelijke Electriciteitscentrale aan de Hoogte Kadijk. In de stad richtte men op diverse plaatsen onderstations in naar plannen van de Dienst Publieke Werken, zoals het onderstation J. Obrechtplein 1-3 (1917), onderstation Eerste Helmersstraat 21 (1923) en onderstation Amstelkade 13. Tijdens WO II werd zeker één van deze onderstations gebruikt als schuilplaats voor ongeveer 200 personen.
Prachtig dit primitieve transport, sleeën op houten balken.Volgens Periodieke Mededelingen zou het maar om één transformator gaan voor deze centrale, maar dit zijn er duidelijk twee en wel identieke, 6000 kVA 10 / 3 kV niet regelbaar onder belasting maar wellicht wel met een aftakschakelaar of omklembaar boven het deksel. Het aantal doorvoeringen doet mij vermoeden dat er nog een tertiaire spanning was, misschien voor de voeding van de tram of 220 V met een lager vermogen (maar dat zou wel een probleem kunnen opleveren voor de kortsluitvastheid in het 220 V net)
Omdat er toen al veel grotere vermogens 25000 kVA en hogere spanningen 110 kV gemaakt werden is deze middelmaat niet vermeld. Herten / Lutterrade,150 kV was toen ook al in opdracht gegeven, maar nog niet beproefd.
Elektrische Centrale Hoogte Kadijk in Amsterdam (1908), bron: Beeldbank Amsterdam
Hoogte Kadijk: Onderstation Helmersstraat. Smit transformatoren (1936). Bron: Beeldbank Amsterdam.
Een andere transformator van Smit voor hoogte Kadijk kwamen we al eerder tegen. Deze is van eerdere datum (1924).
Bron: Stichting Willem Smit Historie Nijmegen, tekst Erik de Vries, Rudo Hermsen en een stukje van dnbl.org
Schrijf reactie (0 Reacties)Onderstaande prachtige foto komt van het Legermuseum in Delft. De datering is 1900. Een operator van de Genie troepen van het Nederlandse leger staat bij een schakelbord met daaronder gekoppelde shunt-dynamo's van Smit Slikkerveer. Het schakelbord en de shuntdynamo's zijn van Smit Slikkerveer. Vaak werd dit in combinatie geleverd.
Operator in de genie werkplaats staat bij een elektriciteitspaneel: Bron: Legermuseum Delft
Op de afbeelding zie ik twee mechanisch gekoppelde machine's. Wat er verder links nog aan de as zit kan ik niet zien. Ik heb het vermoeden dat het hier gaat om een combinatie van elektromotor en dynamo. De elektromotor aangesloten op een openbaar net ( 120 V. wisselspanning) mechanisch gekoppeld met een dynamo om de spanning op te wekken die men nodig had, bijvoorbeeld ca. 80 V. gelijkspanning om een accumulatoren batterij te laden. De Genie deed destijds al het technische werk, de Verbindingstroepen werden pas veel later een eigen onderdeel van de krijgsmacht. De telefoon en telegraaf verbindingen werkte op gelijkspanning.
Wat is nu een shunt dynamo ?
Bij een dynamo wordt het magnetisch veld verkregen door een elektromagneet die zijn spanning betrekt van de klemmen (het anker) van de dynamo. Als dit draait en er remanent magnetisme aanwezig is zal er geringe spanning in het anker worden opgewekt. Met deze spanning wordt de elektromagneet gevoed waardoor de magnetische veldsterkte toeneemt en daarmee ook de in het anker opgewekte spanning. Het zgn. "op spanning komen" Indien er geen remanent magnetisme aanwezig is moet de elektromagneet voorbekrachtigd worden. De eerste succesvolle dynamo die Willem Smit bouwde kwam niet op spanning omdat er geen remanent magnetisme aanwezig was. Na een voorbekrachtiging deed hij het wel.
Shunt dynamo/motor: Foto: Wikepedia
De elektromagneet kan parallel op het anker aangesloten worden. Dus de plus van het anker aan de plus van de elektromagneet en de min aan de min. De belasting komt dan aan de plus en de min van het anker. Deze schakeling noemt men een shunt schakeling. Het type dynamo dat zo aangesloten is (en als zodanig ontworpen is) heet shunt dynamo.
Serie dynamo
Een andere mogelijkheid is om het anker en de elektromagneet in serie te schakelen. Dus de min van de elektromagneet aan de plus van het anker, de belasting komt dan tussen de min van het anker en de plus van de elektromagneet. Dit is een serie dynamo en moet ook als zodanig ontworpen worden.
Compound dynamo
Een tussen vorm waarbij twee gescheiden spoelen de elektromagneet bekrachtigen is de compound dynamo. Deze heeft zowel een serie als een
shunt spoel voor de bekrachtiging.
Bij een shunt dynamo daalt de spanning als de belasting toeneemt.Bij een seriegenerator neemt de spanning juist toe bij een toenemende belasting.
Bij een geleidelijk veranderende belasting zal men kiezen voor een shunt schakeling waarbij om de spannnig constant te houden het magneet veld geregeld wordt met een in serie met de elektromagneet geschakelde regelweerstand. Typisch de toepassing bij lichtbedrijven.
De compound dynamo ( combinatie van eigenschappen shunt en serie) is uitermate geschikt om de spanning constant te houden bij sterk wisselende belastingen, zoals kraanbedrijven. tractie ed.
Erik de Vries
Op 19-04-2016 was het precies 130 jaar geleden dat de eerste openbare elektriciteitscentrale van...
Op 01-07-2016 was het exact 130 jaar geleden dat de elektrische straatverlichting in Nijmegen in...
Op zondag 5 mei 2013 was het precies 90 jaar geleden dat de radiotelegrafieverbinding tussen Nederland en...
Begin 2010 vond ik bij toeval de website "Dancinginbombshelters.com" en zag de beschrijving van een dagboek...
Wereldtentoonstelling Parijs 1900Van 15 april tot 19 november 1900 werd de Wereldtentoonstelling in...
De voorbije tijden en het prille begin, 1885..1916 Voor de beeldvorming over de technische...
Contact gegevens:Stichting Willem Smit Historie Nijmegen
Binnenvaart 15
6642 CT Beuningen (Gelderland)
E-mail: info@willemsmithistorie.nl
Mobiel: 06 19009274
KvK nummer: 58361855
ANBI erkend.
